Ile ważne jest świadectwo energetyczne?
W ostatnich latach temat efektywności energetycznej budynków zyskał na znaczeniu – zarówno z punktu widzenia ochrony środowiska, jak i kosztów eksploatacyjnych. Coraz częściej słyszymy o świadectwach charakterystyki energetycznej, które – choć do niedawna traktowane po macoszemu – stają się obowiązkowym elementem obrotu nieruchomościami.
Z końcem kwietnia 2023 roku weszły w życie nowe przepisy, które rozszerzają obowiązek posiadania świadectwa i wprowadzają centralny rejestr dokumentów oraz osób uprawnionych do ich wystawiania. Co właściwie oznacza to świadectwo energetyczne? Jak długo zachowuje ważność i kiedy należy się o nie postarać? W tym artykule wyjaśniamy wszystkie najważniejsze kwestie związane z tym dokumentem – rzetelnie, jasno i bez zbędnego żargonu.
Co to jest świadectwo charakterystyki energetycznej i jakie ma znaczenie?
Świadectwo charakterystyki energetycznej to oficjalny dokument określający, ile energii potrzebuje budynek lub jego część (np. mieszkanie) do prawidłowego funkcjonowania. Dotyczy to przede wszystkim energii zużywanej na ogrzewanie, przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wentylację, klimatyzację, a w przypadku budynków niemieszkalnych także oświetlenie.
Dokument opiera się na zestawie wskaźników energetycznych, które dają obraz faktycznego zużycia energii:
- EU (energia użytkowa) – ilość energii potrzebna do zapewnienia komfortu cieplnego wewnątrz budynku,
- EK (energia końcowa) – energia faktycznie zużywana, uwzględniająca sprawność systemów technicznych,
- EP (energia pierwotna nieodnawialna) – wskaźnik odzwierciedlający wpływ energetyczny budynku na środowisko, kluczowy przy porównywaniu budynków pod kątem ich efektywności.
Wszystkie te wskaźniki wyrażane są w kilowatogodzinach na metr kwadratowy rocznie (kWh/m²/rok). Dodatkowo świadectwo zawiera:
- poziom emisji CO₂,
- procentowy udział odnawialnych źródeł energii w całkowitym zapotrzebowaniu.
Im niższe wartości zużycia energii i emisji, a wyższy udział OZE – tym lepiej. Aby ułatwić interpretację danych, w dokumencie znajduje się także graficzny „suwak” przedstawiający klasę efektywności energetycznej, co umożliwia szybkie porównanie danego budynku do aktualnych norm. Przeczytaj artykuł świadectwo energetyczne – korzyści dla właścicieli nieruchomości i dowiedz się dlaczego warto je mieć!
Warto podkreślić, że świadectwo musi być sporządzone przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami i zarejestrowaną w centralnym rejestrze. Dokument przygotowany poza tym systemem lub przez osobę nieuprawnioną jest prawnie nieważny.
Kto musi posiadać świadectwo?
Świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest dokumentem wymaganym w każdej sytuacji, jednak są przypadki, w których jego posiadanie jest obowiązkowe – zarówno z punktu widzenia prawa, jak i interesu przyszłego nabywcy czy najemcy.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, świadectwo musi zostać sporządzone w przypadku:
- sprzedaży nieruchomości – zarówno budynku, jak i lokalu mieszkalnego,
- wynajmu budynku lub lokalu, jeśli jest to pierwsza umowa najmu po wejściu w życie przepisów,
- oddania do użytkowania nowo wybudowanego budynku,
- przebudowy lub rozbudowy, która wpływa na charakterystykę energetyczną budynku (np. zwiększenie powierzchni użytkowej, zmiana źródła ogrzewania).
Obowiązek dostarczenia dokumentu leży po stronie właściciela, inwestora lub zarządcy nieruchomości – i to niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym, komercyjnym, czy użyteczności publicznej. Świadectwo należy przekazać drugiej stronie transakcji (np. kupującemu lub najemcy) najpóźniej przy zawieraniu umowy.
Warto również zaznaczyć, że od 2023 roku każde świadectwo musi być zarejestrowane w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków i zawierać unikalny numer identyfikacyjny. Tylko dokument wygenerowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i wpisaną do rejestru ma moc prawną.
Jak długo świadectwo energetyczne zachowuje ważność?
Standardowy okres ważności świadectwa charakterystyki energetycznej wynosi 10 lat od daty jego wystawienia. W tym czasie dokument może być wykorzystywany wielokrotnie – na przykład przy różnych transakcjach sprzedaży lub najmu, o ile dane budynku nie uległy zmianie.
Ważność świadectwa może jednak wygasnąć wcześniej, jeżeli:
- budynek przeszedł modernizację, która miała wpływ na jego zapotrzebowanie na energię (np. wymiana systemu grzewczego, docieplenie ścian, montaż paneli fotowoltaicznych),
- zmieniono przeznaczenie lub funkcję budynku – co może wpływać na jego sposób użytkowania i parametry energetyczne,
- dokonano rozbudowy, która istotnie zwiększyła powierzchnię użytkową lub zapotrzebowanie na media.
W takich przypadkach konieczne jest sporządzenie nowego świadectwa, które odzwierciedli aktualny stan obiektu.
Warto również wspomnieć, że świadectwa wydane przed 28 kwietnia 2023 roku nie tracą swojej ważności – zachowują moc prawną przez 10 lat od daty ich wystawienia, zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w nowelizacji ustawy.
Czy świadectwa wydane przed nowelizacją ustawy z 2023 roku są nadal ważne?
Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków, która weszła w życie 28 kwietnia 2023 roku, wprowadziła szereg zmian dotyczących zakresu obowiązków, wymogów formalnych oraz centralizacji dokumentacji. Naturalnym pytaniem wielu właścicieli nieruchomości jest: czy świadectwa wydane przed tą datą nadal są ważne?
Odpowiedź brzmi: tak. Dzięki poprawce wprowadzonej przez Senat, dokumenty sporządzone przed wejściem w życie nowelizacji zachowują swoją moc prawną i pozostają ważne przez 10 lat od daty ich wystawienia, pod warunkiem, że budynek nie przeszedł zmian wpływających na jego charakterystykę energetyczną.
Nie ma więc potrzeby sporządzania nowego świadectwa tylko dlatego, że zmieniły się przepisy – kluczowe jest, czy dany budynek został przebudowany, zmodernizowany lub zmienił swoje przeznaczenie. Jeśli nie – dotychczasowe świadectwo energetyczne pozostaje aktualne aż do końca wyznaczonego okresu.
Dlaczego warto mieć aktualne świadectwo energetyczne?
Choć dla wielu właścicieli nieruchomości świadectwo charakterystyki energetycznej może wydawać się jedynie formalnością – wymaganym załącznikiem do umowy – w rzeczywistości niesie ono szereg praktycznych korzyści, o ile jest aktualne i rzetelnie sporządzone.
Przede wszystkim świadectwo:
- pozwala oszacować realne koszty eksploatacji budynku, zwłaszcza w kontekście ogrzewania i energii elektrycznej,
- dostarcza obiektywnych danych dla potencjalnych nabywców lub najemców – co może wpływać na atrakcyjność oferty,
- pomaga identyfikować obszary wymagające poprawy w zakresie efektywności energetycznej (np. słaba izolacja, nieefektywny system ogrzewania),
- może zwiększyć wartość rynkową nieruchomości, zwłaszcza jeśli wskaźniki energetyczne są korzystne.
W dobie rosnącej świadomości ekologicznej i rosnących cen energii, dokument ten staje się ważnym argumentem podczas podejmowania decyzji o zakupie lub wynajmie. Co więcej, jego aktualność jest podstawą zgodności z przepisami – w przypadku kontroli, brak ważnego świadectwa może skutkować karą finansową.
Z tego względu warto traktować świadectwo nie tylko jako obowiązek prawny, ale jako narzędzie zarządzania jakością energetyczną budynku i inwestycję w jego przyszłość.
Ważność świadectwa energetycznego – co jeszcze warto wiedzieć?
Świadectwo energetyczne to nie tylko formalność narzucona przepisami prawa – to również narzędzie, które realnie wspiera świadome zarządzanie budynkiem. Dzięki zawartym w nim wskaźnikom można ocenić efektywność energetyczną nieruchomości, przewidzieć koszty jej użytkowania i podjąć decyzje zmierzające do zwiększenia oszczędności oraz komfortu mieszkańców.
Obowiązek posiadania świadectwa pojawia się m.in. przy sprzedaży, wynajmie lub oddaniu budynku do użytkowania, a dokument zachowuje ważność przez 10 lat – o ile nie nastąpią istotne zmiany techniczne czy konstrukcyjne. Warto zatem pamiętać, by świadectwo było nie tylko aktualne, ale również przygotowane przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, wpisaną do centralnego rejestru.
Świadectwo energetyczne Jasło i okolice – Jeśli potrzebujesz świadectwo energetyczne– zgłoś się do EnergiaCert. Działamy na terenie Jasła, Krosna, Gorlic, Dębicy, Strzyżowa i okolic, oferując kompleksową obsługę – od wizji lokalnej po rejestrację dokumentu w systemie. Zadbaj o zgodność z przepisami i energetyczną przyszłość swojej nieruchomości.